Từ ngày 30/10/2026, hệ thống thiết bị mới của Trung tâm Điều hành Thông tin vệ tinh Cospas-Sarsat Việt Nam (VNMCC) do Công ty TNHH MTV Thông tin Điện tử Hàng hải Việt Nam (VISHIPEL) đầu tư và vận hành đã chính thức hòa mạng Hệ thống Cospas-Sarsat quốc tế, đạt năng lực vận hành ban đầu (IOC) với đầy đủ các tính năng xử lý LEOSAR/GEOSAR/MEOSAR, các loại thiết bị báo nạn 406 MHz Cospas-Sarsat FGB, FGB ELT(DT) và SGB sau khi Hội đồng Cospas-Sarsat công bố phê duyệt. Cùng với đó, hệ thống MEOLUT Việt Nam được xây dựng từ Dự án “Thiết lập đài vệ tinh Cospas Sarsat thế hệ mới MEOLUT” do Cục Hàng hải Việt Nam (nay là Cục Hàng hải và Đường thuỷ Việt Nam thuộc Bộ Xây dựng) làm chủ đầu tư cũng được công bố đạt IOC đáp ứng đầy đủ tính năng xử lý theo yêu cầu hiện hành của tổ chức Cospas-Sarsat.
Đây là dấu mốc quan trọng, khẳng định năng lực kỹ thuật của Việt Nam trong mạng lưới hệ thống thông tin vệ tinh Cospas-Sarsat tìm kiếm cứu nạn toàn cầu và góp phần bảo vệ an toàn sinh mạng con người trên biển, trên không và trên đất liền.
.jpg)
Anten mảng pha MEOLUT đặt tại Đài VNLUT/MCC
Cospas-Sarsat – mạng lưới thông tin vệ tinh vì sinh mạng con người
Cospas-Sarsat là chương trình thông tin vệ tinh tìm kiếm cứu nạn (TKCN) quốc tế, mang tính nhân đạo, do Canada, Pháp, Hoa Kỳ và Liên Xô (nay là Liên bang Nga) khởi xướng từ năm 1979. Hệ thống đi vào hoạt động năm 1982 và đến nay đã có sự tham gia của hàng chục quốc gia và tổ chức.
Nguyên lý hoạt động của hệ thống gồm ba thành phần:
-
Thiết bị vô tuyến chỉ báo vị trí cấp cứu phát tín hiệu trên tần số 406 MHz khi gặp nạn (gọi tắt là thiết bị báo nạn): EPIRB trên tàu biển, ELT trên tàu bay và PLB mang theo cá nhân.
-
Vệ tinh trên các quỹ đạo tầm thấp (LEOSAR), địa tĩnh (GEOSAR) và tầm trung (MEOSAR) thu nhận tín hiệu từ thiết bị báo nạn.
-
Phân đoạn mặt đất gồm các trạm thu vệ tinh (LUT) xác định vị trí thiết bị báo nạn, và các Trung tâm điều hành thông tin (MCC) xử lý, phân phối thông tin báo nạn tới cơ quan TKCN có trách nhiệm.
Từ năm 1982 đến nay, thông tin từ Hệ thống Cospas-Sarsat đã góp phần cứu sống hơn 69.000 người trên toàn thế giới. Dịch vụ báo động cấp cứu được cung cấp miễn phí cho người sử dụng.
Đài VNLUT/MCC – mắt xích của Việt Nam trong mạng lưới toàn cầu
Đài Thông tin vệ tinh mặt đất Cospas-Sarsat Việt Nam (Đài VNLUT/MCC) là đơn vị trực thuộc VISHIPEL, đặt tại Hải Phòng. Đài đã vận hành liên tục hơn hai thập kỷ trong Hệ thống Cospas-Sarsat với tư cách nhà cung cấp phân đoạn mặt đất của Việt Nam.
Đài Thông tin vệ tinh mặt đất Cospas-Sarsat Việt Nam (tên giao dịch quốc tế VNLUT/MCC) thuộc hệ thống đài TTDH Việt Nam được đầu tư xây dựng theo Quyết định số 597/TTg ngày 30/07/1997 của Thủ tướng Chính phủ. Căn cứ Quyết định 354/QĐ-CHHVN ngày 05/6/2008 của Cục Hàng hải Việt Nam ban hành “Quy chế tổ chức và hoạt động của các Đài thông tin duyên hải Việt Nam”, Đài VNLUT/MCC được thành lập theo Quyết định số 1702/QĐ-NC ngày 20/8/2008 của Công ty TNHH MTV Thông tin Điện tử Hàng hải Việt Nam.
Đài gồm hai thành phần chính:
-
Trạm thu vệ tinh VNLUT thu tín hiệu thiết bị báo nạn chuyển tiếp qua vệ tinh và tính toán vị trí của thiết bị báo nạn.
-
Trung tâm điều hành thông tin VNMCC xác thực, xử lý và chuyển phát thông tin báo nạn tới Trung tâm Phối hợp TKCN hàng hải, hàng không, các cơ quan chức năng trong nước, tới các Đầu mối phối hợp TKCN của Lào, Campuchia và các MCC nước ngoài.
Đài VNLUT/MCC trực canh 24/7, 365 ngày trong năm. Các báo động cấp cứu từ thiết bị báo nạn 406 MHz trong vùng trách nhiệm của Việt Nam hoặc báo động có liên quan nằm ngoài vùng trách nhiệm được chuyển tới lực lượng TKCN trong thời gian ngắn nhất, giúp rút ngắn thời gian triển khai tìm cứu. Đài cũng tiếp nhận và trao đổi dữ liệu với các MCC trong khu vực, cung cấp dịch vụ cho phương tiện hoặc cá nhân nước ngoài gặp nạn trong vùng biển, vùng trời Việt Nam.
Cùng với hệ thống Đài Thông tin duyên hải, Đài VNLUT/MCC là một bộ phận của mạng thông tin an toàn, cứu nạn hàng hải mà VISHIPEL được Nhà nước giao duy trì, góp phần thực hiện nghĩa vụ quốc tế của Việt Nam theo Công ước SOLAS và hệ thống GMDSS.
VNMCC và MEOLUT mới của Việt Nam chính thức hòa mạng từ 30/10/2026
Hội đồng Cospas-Sarsat đã công bố phê duyệt việc hòa mạng hệ thống VNMCC mới vào Hệ thống Cospas-Sarsat đạt năng lực vận hành ban đầu (IOC), có hiệu lực từ ngày 30/10/2026, cùng với đó hệ thống MEOLUT Việt Nam cũng được công bố đạt IOC với đầy đủ các tính năng kể từ ngày này. Để được phê duyệt, VNMCC và MEOLUT Việt Nam đã phải trải qua quá trình thử nghiệm, đánh giá chặt chẽ theo tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình của Cospas-Sarsat.
VNMCC và MEOLUT Việt Nam đáp ứng các yêu cầu của tổ chức Cospas-Sarsat trong việc triển khai hệ thống thông tin MEOSAR và các loại thiết bị báo nạn mới:
-
Xử lý dữ liệu từ cả ba thế hệ vệ tinh LEOSAR, GEOSAR và MEOSAR, giúp phát hiện và định vị thiết bị báo nạn nhanh, chính xác hơn.
-
Xử lý dữ liệu từ các loại thiết bị báo nạn hiện có và các loại mới là thiết bị báo nạn cho tàu bay truy theo báo động cấp cứu ELT(DT) và các loại thiết bị thuộc thế hệ hai SGB.
-
Cung cấp các dịch vụ mới của Cospas-Sarsat như nhận báo huỷ cấp cứu tự động, phát xác nhận về thiết bị báo nạn, hỗ trợ trao đổi thông tin giữa đơn vị TKCN và người bị nạn.
-
Hạ tầng hiện đại, tính dự phòng cao.
Sự kiện này khẳng định Việt Nam tiếp tục đáp ứng đầy đủ yêu cầu của một nhà cung cấp phân đoạn mặt đất trong Hệ thống Cospas-Sarsat. Với thuyền viên, ngư dân và người dân, điều đó có nghĩa là tín hiệu cấp cứu được tiếp nhận và chuyển tới lực lượng cứu nạn nhanh hơn, vị trí người bị nạn được xác định chính xác hơn.
Thiết bị phát tín hiệu hiệu chuẩn hệ thống Meolut
Trang bị và đăng ký thiết bị báo nạn – để tín hiệu cấp cứu không bị bỏ lỡ
Hệ thống chỉ phát huy hiệu quả tối đa khi thiết bị báo nạn được trang bị đúng và đăng ký đầy đủ. Mã nhận dạng của thiết bị báo nạn gắn với thông tin chủ tàu, chủ thiết bị báo nạn, số điện thoại liên hệ khẩn cấp, giúp lực lượng cứu nạn xác minh nhanh báo động và giảm báo động giả.
Đối với các phương tiện/cá nhân trên biển và trên đất liền, Đài VNLUT/MCC khuyến nghị:
-
Chủ tàu, người đi biển trang bị thiết bị báo nạn EPIRB 406 MHz theo quy định; người đi biển, đi rừng, leo núi có thể dùng thiết bị báo nạn cá nhân PLB.
-
Đăng ký thiết bị báo nạn với Đài VNLUT/MCC ngay khi trang bị, và cập nhật khi thay đổi chủ sở hữu hoặc thông tin liên lạc.
-
Kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị báo nạn theo hướng dẫn của nhà sản xuất, đối với EPIRB phải thay pin, thay bộ nhả thủy tĩnh đúng hạn theo quy định.
-
Khi phát nhầm tín hiệu, báo ngay cho Đài VNLUT/MCC để hủy báo động hoặc báo tới Đài TTDH Việt Nam gần nhất.
Việc VNMCC mới và MEOLUT Việt Nam chính thức hòa mạng là bước tiến mới trong hành trình hơn hai mươi năm của Đài VNLUT/MCC. VISHIPEL cam kết tiếp tục vận hành hệ thống an toàn, tin cậy, vì sinh mạng con người trên biển.